Aardappels: De veelzijdige krachtpatser van de keuken
Aardappels zijn een van de meest geliefde en veelzijdige ingrediënten ter wereld. Of je ze nu bakt, kookt, frituurt of pureert, ze vormen de basis van talloze gerechten en passen in vrijwel elke keuken. Maar wat maakt aardappels zo bijzonder?
Aardappels zijn niet alleen voedzaam, maar ook gemakkelijk te bereiden en betaalbaar. Ze bevatten belangrijke voedingsstoffen zoals vitamine C, kalium en vezels. Bovendien zijn ze een uitstekende energiebron door hun complexe koolhydraten, die langzaam worden afgebroken en zorgen voor een langdurig verzadigd gevoel.
Vastkoker of bloemig?
Er zijn talloze aardappelsoorten, elk met hun eigen eigenschappen en toepassingen. Zo heb je bloemige of kruimige aardappels, die perfect zijn voor stamppotten en puree, terwijl vastkokende aardappels ideaal zijn voor salades of gratins omdat ze hun vorm goed behouden. Maar welke soorten aardappels zijn er, en waarvoor gebruik je ze het beste?
1. Bloemige aardappels (kruimig)
Deze aardappelen bevatten veel zetmeel en vallen tijdens het koken makkelijk uit elkaar. Ze zijn ideaal voor gerechten waar een luchtige, zachte textuur gewenst is. Bekende soorten:
- Doré – Volle smaak, ideaal voor romige puree.
- Agria – Kruimige aardappel, allrounder
- Eigenheimer – Extra kruimig, heerlijk voor stamppot.
Ideaal voor: Aardappelpuree, poffen, stamppot, friet, soufflés.
2. Vastkokende aardappels
Deze aardappelen blijven stevig na het koken en zijn daardoor perfect voor gerechten waarbij de aardappel zijn vorm moet behouden. Bekende soorten:
- Nicola – Lekker voor salades en ovenschotels.
- Amandine (Charlotte) – Fijn van structuur, ideaal voor aardappelsalade.
- Roseval – Lichtzoet, perfect geroosterd uit de oven.
Ideaal voor: Grillen, salades, ovenschotels, gratins, gekookte aardappelen.
3. Friet- en bakaardappels
Sommige aardappels zijn extra geschikt om te bakken of te frituren vanwege hun stevigheid en zetmeelgehalte. Bekende soorten:
- Agria – Dé frietaardappel, krokant van buiten, zacht van binnen.
- Frieslander – Goed om te bakken of te poffen.
- Victoria – Mooi goudbruin bij het bakken.
Ideaal voor: Friet, gebakken aardappels, rösti.
4. Speciale aardappels
Naast de standaard bloemige en vastkokende aardappels zijn er ook bijzondere varianten met unieke smaken en kleuren. Enkele bijzondere soorten:
- Truffelaardappel (Vitelotte) – Paarse kleur, nootachtige smaak.
- Ratte – Franse aardappel met een boterachtige textuur.
- Opperdoezer Ronde – Exclusief Nederlands en vol van smaak.
Ideaal voor: Luxe gerechten, bijzondere bijgerechten.
Aardappelpuree: Een zijdezacht kunstje
Aardappelpuree is een van de meest geliefde bijgerechten. Of je het nu smeuïg en romig wilt of liever met een wat grovere textuur, het geheim van een perfecte puree zit in de juiste zetmeelbehandeling. Maar wat gebeurt er eigenlijk met zetmeel tijdens het bereiden van aardappelpuree?
Cellen vol zetmeel
Aardappelen bevatten zetmeel, dat een grote rol speelt in de textuur van de puree. Bij het koken van aardappelen zwellen de zetmeelkorrels op en nemen water op. Als je de aardappelen daarna fijnmaakt, komt het zetmeel vrij.
Te veel vrijgekomen zetmeel kan echter problemen veroorzaken:
- Overmatige bewerking (bijvoorbeeld door een staafmixer) breekt de zetmeelstructuur af en maakt de puree lijmachtig en plakkerig.
- Te weinig bewerking zorgt ervoor dat de puree korrelig omdat er stukjes aardappel in blijven zitten, waardoor de puree niet lekker smeuïg wordt.
De truc is om een methode te kiezen die het zetmeel respecteert en zorgt voor een zachte, luchtige puree.
Hoe voorkom je een plakkerige puree?
- Gebruik bloemige (kruimige) aardappelen. Deze bevatten minder vocht en geven een luchtigere puree.
- Laat de aardappelen goed uitlekken na het koken om overtollig vocht te vermijden.
- Gebruik een pureeknijper of stamper in plaats van een keukenmachine of blender. Zo blijft de structuur van de puree behouden.
- Voeg warme melk en boter toe in plaats van koude ingrediënten. Dit voorkomt schifting en helpt bij een romige textuur.
Deze blog met AGF info en inspirerende recepten is voor Liefting AGF geschreven door
Roy Voogd van de foodblog “Vier Seizoenen Groener Grillen” van BBQ52 – Pure Passie..